مؤسسه آموزش عالی آل طه تاریخ فلسفه اسلامی 2981-2089 5 18 2026 06 22 "Authenticating the Story of Al-Kindi and the Composition of the Treatise on the Contradictions of the Quran" صحت‌سنجی روایت «کِندی و تألیف رساله تناقضات قرآن» 103 126 235433 10.22034/hpi.2025.551048.1176 FA رضا مختاری خویی .دانش‌آموخته فلسفه غرب دانشگاه شهید بهشتی و فلسفه اسلامی دانشگاه تهران 0000-0002-8878-0261 فاطمه بنی اسدی .دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه امام صادق ابوالحسن غفاری دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 0009-0006-8270-4512 Journal Article 2025 10 04 <span>According to a renowned narrative in the history of Islamic philosophy, Yaqub ibn Ishaq al-Kindi, one of the pioneering philosophers of the Islamic world, intended to compose a treatise demonstrating contradictions within the Quran. This historical report adds that Imam Hasan al-Askari (PBUH), through one of al-Kindi's students, dissuaded him from this endeavor by posing a pivotal question. The essence of the question was: "Do you not entertain the possibility that the speaker of these sentences intended a meaning other than what you have presumed?" Upon hearing this, al-Kindi reportedly discarded everything he had written. Among contemporary scholars, two distinct approaches to this encounter are observable: a critical approach involving the denial of the story’s validity by figures such as Morteza Motahhari; and an approach adopted by individuals like Nasrollah Hekmat, who, by presuming the story’s validity and offering a different reading, have derived sweeping conclusions from it. The present article specifically critiques this constructed narrative and the unsound conclusions that Hekmat and certain other contemporaries have built upon it, ultimately demonstrating the baselessness of the event and its resultant deductions. The research methodology involves a library-based examination of evidence and primary sources, utilizing a critical approach to re-evaluate the historical documents related to this event. The primary finding of the research, proving the narrative's baselessness, is presented through an alternative historical explanation: contemporaneous with al-Kindi the philosopher, there existed another figure, a Christian al-Kindi, who indeed authored a treatise on the contradictions of the Quran. It appears that this fact constitutes the origin of this historical conflation.</span> بر اساس روایتی مشهور در تاریخ فلسفۀ اسلامی، یعقوب کِندی از نخستین فلاسفه در عالم اسلام قصد تألیف رساله‌ای در اثبات تناقضات در قرآن داشت. این گزارش تاریخی می‌افزاید که امام حسن عسکری علیه‌السلام از طریق یکی از شاگردان کِندی، با طرح یک پرسش کلیدی، وی را از این اقدام بازداشتند. مضمون آن پرسش چنین بود: «آیا احتمال نمی‌دهی مراد گویندۀ این جملات چیزی غیر از آنچه تو گمان برده‌ای باشد؟» و کندی با شنیدن این سؤال هرآنچه نوشته بود را دور ریخت. در بین معاصرین شاهد دو رویکرد متفاوت به این مواجهه هستیم: رویکرد انتقادی و انکار اصل داستان توسط مرتضی مطهری، و رویکردی که افرادی مانند نصرالله حکمت با مسلم انگاشتن داستان، ضمن قرائتی متفاوت، به نتیجه‌گیری‌هایی عظیم از آن دست یازیده‌اند. مقالۀ حاضر بطور خاص به نقد روایت برساخته و نتایج غیرواقعی می‌پردازد که نصرالله حکمت و برخی دیگر از معاصران بر مبنای این داستان بنا نهاده‌اند و در نهایت، بی‌اساس بودن این ماجرا و نتایج آن را نشان می‌دهد. روش تحقیق مقاله بررسی شواهد، قرائن و منابع اولیه به شیوۀ کتابخانه‌ای و با رویکردی انتقادی در بازخوانی اسناد و شواهد تاریخی مرتبط با این ماجرا است. یافتۀ اصلی پژوهش در اثبات بی‌اساس بودن این روایت، از طریق ارائه یک شاهد تاریخی جایگزین است. مقاله بیان می‌کند که همزمان با کندیِ فیلسوف، کندی مسیحی دیگری وجود داشت که او صاحب رساله‌ای درباره تناقضات قرآن بوده است؛ امری که به نظر می‌رسد منشأ این خلط تاریخی شده است. https://hpi.aletaha.ac.ir/article_235433_da235da8db574169749aae1d2962dd00.pdf