مؤسسه آموزش عالی آل طه تاریخ فلسفه اسلامی 2981-2089 5 18 2026 06 22 Investigating the Impact of Repentance on the Transformation of the Reality of the Sinful Soul in Sadrian Philosophy بررسی تأثیر توبه در دگرگونی حقیقت نفسِ گناهکار در فلسفه‌ی صدرایی 181 208 237411 10.22034/hpi.2025.559755.1183 FA میثم خسروی فرد فارغ التحصیل دکتری فلسفه و کلام اسلامی- دبیر رسمی گروه معارف آموزش و پروش 0009-0006-3583-8120 فردین جمشیدی مهر عضو هیئت علمی دانشگاه ملی گنبد کاووس 0000-0001-7337-9224 Journal Article 2025 11 14 This research was conducted with the aim of providing a philosophical explanation of the mechanism by which repentance purifies the sinful soul within the intellectual system of Mulla Sadra. The main question is how, given the acceptance of the union of act and agent (i.e., the identity of sin with the essence of the sinner), repentance can purify the contaminated essence without annihilating the individual's personal identity. The innovation of the research lies in the systematic application of the principles of the primacy of existence (asālat al-wujūd), the gradation of existence (tashkīk al-wujūd), the principle of the flow of existence (qā'idat al-saryān), and substantial motion to address this challenge.The findings indicate that repentance is a strong existential attention towards the most perfect level of existence (God), which, in the voluntary process of the soul's substantial motion, creates a new and more intense existential reality for the soul. This stronger existential reality, according to the principle of the flow of existence, absorbs and nullifies the weaker existential reality resulting from sin. In this process, personal identity (which is the continuous existential relation and attachment of the soul to God) remains constant, but the existential reality of the soul (its level and quality of existence) undergoes a substantial transformation from a state of degradation towards luminosity and purity. Therefore, in transcendent philosophy , repentance is not a conventional matter but rather an ontological transformation that reconstructs the essence of the soul, and it remains possible until the final moments of worldly life. این پژوهش با هدف ارائه تبیینی فلسفی از سازوکار تطهیر نفس گناهکار توسط توبه در نظام فکری ملاصدرا انجام شده است. پرسش اصلی آن است که با پذیرش اتحاد عمل و عامل (یعنی عینیت گناه با ذات گناهکار)، چگونه توبه می‌تواند ذات آلوده را پاک کند بی‌آنکه هویت شخصی فرد زایل شود. نوآوری تحقیق در به‌کارگیری نظام‌مند اصول اصالت وجود، تشکیک وجود، قاعده سَریان و حرکت جوهری برای پاسخ به این چالش است. یافته‌ها نشان می‌دهد توبه یک توجه وجودی قوی به کامل‌ترین مرتبه وجود (خداوند) است که در فرایند حرکت جوهری اختیاری نفس، حقیقت وجودی جدید و شدیدتری را برای نفس ایجاد می‌کند. این حقیقت وجودی قوی‌تر، طبق قاعده سَریان، حقیقت وجودی ضعیف‌ترِ ناشی از گناه را در خود مستهلک و مبطل می‌سازد. در این فرآیند، هویت شخصی (که همان ربط و تعلق ممتد وجودی نفس به خداست) ثابت می‌ماند، اما حقیقت وجودی نفس (مرتبه و کیفیت وجودش) از وضعیت انحطاط به سوی نورانیت و طهارت تبدل جوهری می‌یابد. بنابراین، توبه در حکمت متعالیه نه امری اعتباری، بلکه تحولی وجودشناختی و بازسازی کننده ذات نفس است که تا واپسین لحظات حیات دنیوی ممکن می‌باشد. https://hpi.aletaha.ac.ir/article_237411_040521330438c583be144025f1294eb4.pdf