تاریخ فلسفه  اسلامی

تاریخ فلسفه اسلامی

آرای علامه طباطبایی در اثبات خدای تعالی از طریق برهان إنّ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه الزهرا
2 کارشناسی ارشد فلسفه و کلام دانشگاه الزهرا
چکیده
استدلال‎های تجربی مبتنی بر برهان إنّ از جمله استدلال‌های مورد تمسک علامه طباطبایی در اثبات وجود خداست که قابلیت کاربردداشتن آنها برای عموم مردم که توان درک استدلال‏های عقلی را ندارند یا به علت غرق‎شدن در مسائل مادی و تجربیات، رجوع به فطرت خدادادی برایشان سخت شده است، از مزایای این براهین نزد او به شمار می‎آید. مقاله حاضر با پرداختن به این دسته استدلال‎های علامه که شامل سه قسم برهان نظم، حدوث و حرکت می‎شود، مسئله وجود خدا را به نحو تجربی از منظر وی شناسایی کرده است.
 
کلیدواژه‌ها

  1. منابع و مآخذ

    1. آیت‏اللهی، مهدی؛ آموزش دین؛ ج1ـ2، قم: جهان آرا، [بی‎تا].
    2. تدین، مهدی؛ نهایت فلسفه (ترجمه نهایة ‌الحکمة)؛ قم: بوستان کتاب، 1387.
    3. تفتازانی، سعدالدین مسعود بن عمر بن عبدالله؛ شرح المقاصد؛ لاهور: دار المعارف النعمانیة، ۱۴۰۱ق.
    4. سبحانی، جعفر؛ معادشناسی در پرتو کتاب، سنت و عقل؛ ترجمه علی شیروانی؛ تهران: الزهرا، 1370.
    5. ـــــ؛ «برهان حرکت»، کلام اسلامی؛ ش18، 1375.
    6. شیرازی (صدرالمتألهین)، صدرالدین؛ الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة؛ بیروت: دار احیاء التراث العربی، ۱۹۸۱م.
    7. شیروانی، علی؛ ترجمه و شرح نهایة الحکمة؛ چ5، قم، بوستان کتاب، قم، 1381.
    8. ـــــ؛ شرح نهایة الحکمه؛ چ3، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1374.
    9. ـــــ؛ معارف اسلامی در آثار شهید مطهری؛ چ4، قم: انتشارات معارف، 1377.
    10. الطباطبایی، محمدحسین؛ نهایة الحکمة؛ علق علیه الاستاذ الشیخ محمدتقی مصباح الیزدی؛ تهران: انتشارات الزهرا، 1367.
    11. طباطبایی، محمدحسین و دیگران؛ اندیشه‌های بنیادی اسلامی؛ چ2، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1361.
    12. طباطبایی، محمدحسین؛ اصول فلسفه و روش رئالیسم؛ با مقدمه مرتضی مطهری؛ تهران: انتشارات صدرا، 1391.
    13. ـــــ؛ اصول فلسفه و روش رئالیسم؛ چ2، تهران: صدرا، 1364.
    14. ـــــ؛ تفسیر المیزان؛ ترجمه سیدمحمدباقر موسوی؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1386 .
    15. ـــــ؛ خلاصة تعالیم اسلام؛ به کوشش داود الهامی؛ چ12، تهران: انتشارات کعبه، 1362.
    16. ـــــ؛ خلق جدید پایان‌ناپذیر (رساله قوه و فعل)؛ ترجمه محمدی گیلانی؛ تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1364.
    17. ـــــ؛ معنویت تشیع؛ قم: انتشارات تشیع، 1354.
    18. ـــــ؛ معنویت تشیع به ضمیمه چند مقاله دیگر؛ مقدمه علامه حسن‌زاده آملی، به اهتمام محمد بدیعی؛ چ2، قم: انتشارات تشیع، 1385.
    19. ـــــ؛ شیعه در اسلام؛ به کوشش هادی خسروشاهی؛ چ4، قم: بوستان کتاب، 1387.
    20. طوسی، خواجه نصیرالدین؛ اساس الاقتباس؛ تصحیح سیدعبدالله انوار؛ چ1، تهران: نشر مرکز، 1375.
    21. مطهری، مرتضی؛ مجموعه آثار شهید مطهری؛ تهران: صدرا، 1395.

     

     

     

  • تاریخ دریافت 28 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری 21 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 12 اسفند 1400