تاریخ فلسفه  اسلامی

تاریخ فلسفه اسلامی

مختصات روش شناسی حکمت متعالیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مرکز تخصصی حوزه علمیه قم
2 **استاد گروه عرفان مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی
چکیده
فهم حکمت متعالیه و تحقیق در آن به عنوان دستگاهی نظام‌‌مند در فلسفۀ اسلامی و تبیین نوع پژوهش انجام شده در عرصه‌های مختلف آن، نیازمند توجه به مبانی و نوع روش‌شناسی حاکم در آن است تا مطالب مختلفی که در آن عرضه شده به خوبی فهم شود. متن دینی و حقایق شهودی در حکمت متعالیه حضور پر‌رنگی دارند. در جهت دفع و رفع شبهات و تبیین این حضور در ضمن بیان روش‌شناسی حکمت متعالیه، ظرفیت‌ها و بالندگی این فلسفه در جهت تحقیقات فلسفی اسلامی آشکار می‌شود. حکمت متعالیه، رابطۀ منسجم فلسفه با دین و عرفان را تشریح می‎کند که تبیین فلسفی روش‌شناسی آن می‎تواند به عنوان الگویی کلان در جهت بسط و تعمیق تحقیقات علوم دینی مرتبط، مورد توجه قرار گیرد. از این ‎رو در ضمن تبیین روش‌شناسی حکمت متعالیه، به چیستی و مبانی روش خاص این حکمت؛ یعنی روش اشراقی-بحثی پرداخته شده که در آن، میان شهود و عقل جمع شده است. همچنین به تبیین روش عام این حکمت؛ یعنی ماهیت و مبانی بهره‌گیری ملاصدرا از متون دینی و عرفان نظری در حکمت متعالیه پرداخته‌ شده است و در آخر به برخی از ثمرات بکارگیری این روش تحقیقی در فلسفه، اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. منابع و مآخذ

    1. ابن‌سینا (1404ق). الشفاء (المنطق). ج1، چاپ اول، قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی.
    2. ابن‌سینا (1381). الاشارات و التنبیهات. چاپ اول، قم: بوستان کتاب.
    3. سهروردی، شهاب‌الدین (1383). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. ج1، چاپ سوم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
    4. صدر‎الدین شیرازی، محمد (1981م). الحکمۀ المتعالیة فی الاسفار العقلیۀ الاربعۀ. ج1 و 8-7، چاپ سوم، بیروت: دار احیاء التراث.
    5. صدر‎الدین شیرازی، محمد (1354). المبدأ و المعاد. چاپ اول، تهران: انجمن حکمت و فلسفۀ ایران.
    6. صدر‎الدین شیرازی، محمد (1363ب). مفاتیح الغیب. چاپ اول، تهران: مؤسسۀ تحقیقات فرهنگی.
    7. صدر‎الدین شیرازی، محمد (1363الف). المشاعر. چ2، تهران: کتابخانه طهوری، ش.
    8. صدر‎الدین شیرازی، محمد (1378). المظاهر الالهیۀ فی اسرار العلوم الکمالیۀ. چاپ اول، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
    9. صدر‎الدین شیرازی، محمد (1366). تفسیر القرآن الکریم. ج7، 4، چاپ دوم، قم: بیدار.
    10. عبودیت، عبدالرسول (1385). درآمدی به نظام حکمت صدرائی. ج1، قم: چاپ اول، سمت- مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی€.
    11. قراملکی، احدفرامرز (1388). روششناسی فلسفۀ ملاصدرا. تهران: چاپ اول، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
    12. یزدان‌پناه، سیدیدالله (1396). تأملاتی در فلسفۀ فلسفۀ اسلامی. چ1، قم: کتاب فردا.
    13. یزدان‌پناه، سیدیدالله (1399). مختصات حکمت متعالیه. چ1، قم: انتشارات آل‎احمد.
    14. یزدان‌پناه، سیدیدالله (1391). مبانی و اصول عرفان نظری. چاپ سوم، قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی€.

     

     

     

     

     

دوره 2، شماره 6 - شماره پیاپی 6
تابستان 1402
صفحه 95-115

  • تاریخ دریافت 17 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 10 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 16 شهریور 1402