تاریخ فلسفه  اسلامی

تاریخ فلسفه اسلامی

بررسی مقایسه ای نظام فلسفه ی سهروردی و پدیدارشناسی هوسرل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
10.22034/hpi.2025.551552.1178
چکیده
حکمت الاشراق سهروردی و سنت پدیدارشناسی آنگونه که توسط هوسرل پایه گذاری شده است دو فلسفه متفاوت اند که به دو سنت تاریخی جداگانه تعلق دارند. با این حال شباهت های غیر قابل انکاری در اندیشه این دو فیلسوف سبب می شود که حکمت اشراقی سهروردی را بتوانیم در پرتو فلسفه هوسرل بهتر بشناسیم. هر دو فیلسوف انتقادات مشابهی به فیلسوفان پیش از خود وارد میکنند و مفهوم گرایی ایشان را مورد انتقاد قرار می دهند. همانطور که هوسرل دکارت و کانت را مورد نقد قرار می دهد سهروردی هم مشائیان و از جمله نظریات حد، جوهر و وجود ارسطو و ابن سینا را مورد انتقاد قرار می دهد. هر دو فیلسوف با بحران فلسفی مشابهی مواجهه بودند و برای عبور از آن آگاهی را به عنوان نقطه اتکا می یابند. هم هوسرل و هم سهروردی شهود را به عنوان پایه آگاهی معرفی می کنند. البته کارکرد و جایگاه شهود در اندیشه این دو فیلسوف کاملا متفاوت است. یکی دیگر از مباحث که در اندیشه هوسرل و سهوردی حائز اهمیت است بازگشت به خود اشیا است. البته این در هوسرل به معنای مواجهه مستقیم با خود اشیا در آگاهی ماست اما در اندیشه سهروردی مشاهده مستقیم اشیا در عالم مثل و خیال منفصل است. همچنین حیثیت التفاتی که به معنای بازشدن آگاهی رو به بیرون است مشابه اشراق نفس به سمت معلومات در فلسفه اشراقی سهروردی است. هر دو فیلسوف وجود را کنار می گذارند و به جای تبیین وجود به توصیف ماهیات می پردازند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 آذر 1404

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 15 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 15 آذر 1404