تاریخ فلسفه  اسلامی

تاریخ فلسفه اسلامی

از خود بیگانگی انسان در خوانش سیاسی علامه جعفری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار فلسفه سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش اندیشه‌های سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.22034/hpi.2026.553785.1181
چکیده
پدیده ازخودبیگانگی انسان یکی از بحران‌های بنیادین جوامع مدرن است که علامه محمدتقی جعفری با رویکردی انسان‌محور و هستی‌شناختی به آن پرداخته است. این مقاله با هدف بررسی ابعاد انسان‌شناختی و سیاسی اندیشه جعفری، تلاش می‌کند خوانشی نو از مفهوم بیگانگی ارائه دهد؛ خوانشی که در چارچوب نظریه اسپریگنز شامل مشاهده بی‌نظمی، ریشه‌یابی مشکل، تصویر مطلوب و راه‌حل تجویزی سامان یافته است. روش تحقیق در این پژوهش، تحلیل متن‌محور و تطبیقی است که در آن مفاهیم کلیدی اندیشه جعفری با مراحل نظریه اسپریگنز تطبیق داده می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیگانگی در اندیشه جعفری دو سویه دارد: معنای مثبت آن، پرسش‌گری و نگرانی مقدس است؛ و معنای منفی آن، فروکاست انسان به شی‌وارگی و گسست از منِ متعالی. راه رهایی از این وضعیت در مفهوم «تولد دوم» نهفته است؛ مفهومی که بر دو عنصر بنیادین «تصدیر» (شدن در خود) و «تصیر» (مسئولیت در شدن دیگری) استوار است. این پژوهش نشان می‌دهد که اندیشه جعفری ظرفیت بازسازی هویت انسانی در جامعه معاصر را فراهم می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 26 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 28 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 28 مهر 1405