منابع و مآخذ

1. ابن‌طفیل، محمد بن عبدالملک (۱۳۸۱)، زندۀ بیدار (حیّ بن یقظان)، ترجمه محمدحسن فروزانفر، تهران: علمی و فرهنگی.
2. ارسطو (۱۳۴۹)، درباره نفس، ترجمه علی‌مراد داودی، تهران: دانشگاه تهران.
3. افلاطون (۱۳۶۷)، دوره آثار افلاطون، مترجم: محمدحسن لطفی، تهران: خوارزمی، چاپ دوم.
4. اقبال، عباس (١٣۴٥)، خاندان نوبختی، تهران: طهوری، چاپ دوم.
5. امیدی، مهدی (١٣٨٨)، «منابع معرفتی فلسفه سیاسی اسلامی از منظر فیلسوفان اسلامی»، معرفت، دوره ١٨، شماره ١۴۵، ص ١٣ـ۴٠.
6. انصاری، حسن (۱۴۰۱)، شریف مرتضی و جایگاه او در تاریخ الهیات اسلامی، تهران: علمی.
7. آرمین، محسن (۱۳۸۹)، «سیدمرتضی و استفاده از علوم زمانه در تفسیر قرآن»، اسلام‌پژوهی، شماره ۴، ص ۲۷ـ۴۴.
8. باغستانی کوزه‌گر، محمد (۱۳۹۸)، «بینش‌ها و کنش‌های تمدنی سیدمرتضی»، مجموعه مقالات فارسی کنگرۀ بین‌المللی بزرگداشت هزارۀ سیدمرتضی علم‌الهدی.
9. بحرانی، مرتضی (۱۳۹۴)، «نوابت در فلسفه فارابی و ابن‌باجه»، پژوهش سیاست نظری، شماره ۱۸، پاییز و زمستان.
10. برنجکار، رضا (۱۳۹۱)، روش‌شناسی علم کلام، قم: دارالحدیث.
11. بهروزلک، غلامرضا (۱۳۸۳)، «کلام سیاسی شیعه»، فصلنامه شیعه‌شناسی، شماره ۵، بهار.
12. بهروزلک، غلامرضا (۱۳۸۴)، «وضعیت کلام سیاسی در ایران»، نشریه علوم سیاسی، سال ۸، شماره ۲.
13. بیاتی، حیدر (۱۳۹۱)، «نقش اجماع در اندیشۀ کلامی سیدمرتضی»، نقد و نظر، دوره ۱۷، شماره ۶۶، ص ۱۰۶ـ۱۲۵.
14. پاشایی، وحید و هادی صادقی (۱۳۹۵)، «مبانی معرفت‌شناختی اخلاق با تأکید بر اندیشه‌های کلامی سیدمرتضی»، فصلنامه ذهن، شماره ۶۶، ص۶۱ـ۹۱.
15. پورحسن، قاسم (١٣٩٧)، خوانشی نو از فلسفه فارابی؛ گسست بنیادین معرفتی از سنت یونانی، تهران: نقد فرهنگ، چاپ دوم.
16. الجابری، محمد عابد (۱۳۸۹)، نقد عقل عربی، ترجمه سیدمحمد آل مهدی، تهران: آفتاب.
17. الجابری، محمد عابد (۱۳۹۷)، ما و میراث فلسفیمان، ترجمه سیدمحمد آل مهدی، تهران: ثالث.
18. جوادی، محسن (۱۳۷۱)، مسئله باید و هست، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
19. جوان‌پور هروی، عزیز و حسن اکبری بیرق (۱۳۸۹)، «مطالعه تطبیقی نظریه ولایت فقیه و اندیشه سیاسی فارابی»، مطالعات انقلاب اسلامی، سال ۷، شماره ۲۱، تابستان.
20. حقیقت، سیدصادق (۱۳۸۰)، «چیستی و گونه‌های فلسفه سیاسی»، نشریۀ نامۀ مفید، دوره ۷، شماره ۲۵ (علوم سیاسی)، بهار.
21. خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۸۲)، انتظارات بشر از دین، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
22. داوری اردکانی، رضا (۱۳۸٢)، فارابی: فیلسوف فرهنگ، تهران: ساقی.
23. دبور، ت. ج. (۱۳۶۲)، تاریخ فلسفه در اسلام، ترجمه عباس شوقی، تهران: انتشارات مطبوعاتی عطائی.
24. رضازاده جودی، مهدی و امیر دیوانی (۱۳۹۹)، «توصیف، تحلیل و تبیین معرفتی وحی در اندیشه فارابی»، دوفصلنامه علمی هستی و شناخت، سال ۷، شماره ۱، ص۱۷۹ـ۲۰۰، بهار و تابستان.
25. رضایی، محمدجعفر (۱۳۹۷)، معنا و منزلت عقل در کلام امامیه، قم: دارالحدیث.
26. رضوانی، محسن (۱۳۹۲)، اشتراوس و فلسفه سیاسی اسلامی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ دوم.
27. رضوی صوفیانی، عظیم و ناصر گذشته (۱۳۹۰)، «علل گرایش شیخ مفید و سیدمرتضی به عقل‌گرایی اعتزالی در قرن چهارم هجری»، پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، سال ۴۴، شماره ۱، بهار و تابستان.
28. روزنتال، اروین آی جی (۱۳۹۶)، اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های میانه، ترجمه علی اردستانی، تهران: قومس.
29. ساداتی‌نژاد، سیدمهدی و مهدی موحدی‌نیا (۱۳۹۹)، «تأمّلی بر بنیادهای کلامی اندیشۀ سیاسی شیعه با تأکید بر آراء شیخ مفید و سیدمرتضی علم‌الهدی»، اندیشه نوین دینی، سال ۱۶، شماره 16.
30. سالاریه، صفورا (۱۳۹۷)، «اندیشه سیاسی سیدمرتضی در تعامل با حکومت آل بویه»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی حکومت اسلامی، دوره ۲۳، شماره ٢، ص ۱۶۹ـ۱۸۹.
31. سبحانی، محمدتقی (۱۳۷۴)، «عقل‌گرایی و نص‌گرایی در کلام اسلامی»، نقد و نظر، دوره ۱، شماره ۳ و ۴.
32. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (۱۳۸۳)، امامت و غیبت از دیدگاه علم کلام‏، تحقیق از واحد تحقیقات مسجد مقدس جمکران‏، قم: مسجد مقدس جمکران‏، چاپ سوم.
33. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (۱۴۱۰ ق)، الشافى فى الإمامة، محقق: عبد الزهراء حسینى، تهران: موسسة الصادق(ع).
34. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (۱۴۱۱ ق)، الذخیرة فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم: نشر اسلامی.
35. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (١۴٣١ ق)، تفسیر الشریف المرتضى، مصحّح: مجتبی احمد الموسوی، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏.
36. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (۱۴۰۵ ق)، رسائل الشریف المرتضی، تصحیح: السید احمد الحسینی، قم: دارالقرآن الکریم.
37. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (۱۴۱۹ق)، شرح جُمل العلم و العمل، تصحیح و تعلیق شیخ یعقوب جعفری مراغی، تهران: دار الاسوة للطباعة و النشر.

38. سیدمرتضی، ابوالقاسم علی بن الحسین (۱۹۹۸)، الأمالی (غرر الفوائد و درر القلائد)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره: دار الفکر العربی، چاپ اول.

1. شاکرین، حمیدرضا (۱۴۰۱)، «بررسی تطبیقی کارکرد عقل در کلام فلسفی و تفکیکی»، ذهن، دوره ۲۳، شماره ۹۰.
2. شریعتمداری، حمیدرضا سیدباقر حسینی کریمی (۱۳۹۸)، «بررسی تطبیقی آرای سیدمرتضی و علامه طباطبایی در چیستی عقل و کارکردهای آن»، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، دوره ۲۳، شماره ۸۰، ص ۴۷۹ـ۴۹۶.
3. شیخ مفید، محمد بن محمد (۱۴۱۳ق)، النکت الاعتقادیة، قم: المؤتمر العالمی لألفیة الشیخ المفید.
4. طباطبایی، محمدحسین (۱۳۸۷)، مجموعه رسائل، به کوشش سیدهادی خسروشاهی، جلد 1، قم: بوستان کتاب.
5. الفاخوری، حنا و خلیل الجر (١٣٩٣)، تاریخ فلسفه در جهان اسلامی، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: علمی و فرهنگی.
6. فارابی، ابونصر (۱۹۹۶)، السیاسة المدنیة، شارح: علی بو ملحم، بیروت: دار و مکتبة الهلال.
7. فارابی، ابونصر (۱۳۶۱)، اندیشه‌های اهل مدینه فاضله، ترجمه و تحشیه جعفر سجادی، چاپ دوم، تهران: گلشن.
8. فارابی، ابونصر (١٣٦۴)، فصولٌ منتزعة، تحقیق و تصحیح و تعلیق فوزى نجار، تهران: المکتبةُ الزهراء(ع).
9. فارابی، ابونصر (١۴٠۵ق)، فصوصُ الحکم، تحقیق شیخ محمدحسن آل یاسین‏‏‏، قم: بیدار‏.
10. فارابی، ابونصر (١٩٣٨)، رسالةٌ فی العقل، تصحیح موریس بویچ، بیروت: المطبعة الکاثولیکیة، چاپ اول.
11. کاپلستون، فردریک چارلز (۱۳۹۲)، تاریخ فلسفه، مترجمان: منوچهر بزرگمهر، اسماعیل سعادت و سیدجلال‌الدین مجتبوی، جلد 6، ناشران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی و سروش.
12. کاظمی، روح الله و قاسم پورحسن (۱۴۰۰)، «تکامل خودبنیادانه عقل در تفکر فارابی»، حکمت معاصر، سال ۱۲، شماره ۲، ص ۲۸۷ـ ۳۰۶، پاییز و زمستان.
13. کرون، پاتریشیا (۱۳۹۹)، تاریخ اندیشۀ سیاسی در اسلام، ترجمه مسعود جعفری، تهران: سخن، چاپ سوم.
14. کمالی‌زاده، طاهره (۱۳۸۶)، «خدا و جهان در نظام فلسفی ارسطو و فارابی»، حکمت و فلسفه، سال ۳، شماره ۹.
15. کمالی‌زاده، طاهره (۱۳۹۵)، «معانی و کاربردهای عقل در رساله فی العقل فارابی»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی قبسات، دوره ۱۹، شماره ۷۲، ص ۳۷ـ۶۰.
16. اشتراوس، لئو (١٣٩٧)، فلسفه سیاسی، ترجمه و تحشیه فرهنگ رجایی، ویراست دوم، تهران: علمی و فرهنگی.
17. مادلونگ، ویلفرد (١٣٩٣)، مکتب‌ها و فرقه‌های اسلامی در سده‌های میانه، ترجمه جواد قاسمی، مشهد: آستان قدس رضوی.
18. مادلونگ، ویلفرد (۱۳۹۴)، «علم الهدی»، ترجمۀ محمدحسن محمدی مظفر، بساتین، سال دوم، شماره ۱ و ۲، ص ۱۳۵ـ۱۴۴.
19. مجیدی، حسن (۱۳۹۴)، عقلانیت سیاسی در اندیشه فارابی و توماس آکوییناس، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
20. مدکور، ابراهیم (۱۹۸۳)، أبو نصر الفارابی فی الذکری الألفیة لوفاته۹۵۰ م، قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
21. مرحبا، محمد عبدالرحمن (٢٠٠٧)، من الفلسفة الیونانیة إلی الفلسفة الاسلامیة، جلد١، بیروت: عویدات.
22. مرتضوی، سید محمد و دیگران (۱۴۰۰)، «حجیت روایات تفسیری از دیدگاه سیدمرتضی علم الهدی»، پژوهش‌نامه معارف قرآنی، دوره ۱۲، شماره ۴۴.
23. مهاجرنیا، محسن (۱۳۹۹)، اندیشه سیاسی فارابی، قم: بوستان کتاب، چاپ سوم.
24. میراحمدی، منصور و میثم قهرمان (۱۳۹۳)، «امکان‌سنجی تحلیل پارادایمی در فلسفه سیاسی فارابی»، پژوهش سیاست نظری، شماره ۱۵، دوره ۸، بهار و تابستان.
25. ناظرزاده کرمانی، فرناز (۱۳۷۶)، اصول و مبادی فلسفه سیاسی فارابی، تهران: انتشارات دانشگاه الزهرا(س).
26. نتون، ایان ریچارد (۱۴۰۱)، فارابی و مکتبش، مترجم: گل بابا سعیدی، تهران: آزادمهر، چاپ سوم.
27. نصر، علی (۱۳۷۹)، «تحلیل فقهی رابطه سلطان و علمای دین از دیدگاه علم‌الهدی سیدمرتضی»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی (دانشگاه اصفهان)، شماره ۴، تابستان.
28. ورزدار، کرامت، احد فرامرز قراملکی و عبدالرسول کشفی )۱۴۰۰(، «بررسی و مقایسه آرای ارسطو و فارابی در مسئله خطای حسّی»، فلسفه و کلام اسلامی، شماره اول، بهار و تابستان، ص ۲۲۷ـ ۲۴۶.