تاریخ فلسفه  اسلامی

تاریخ فلسفه اسلامی

بررسی و تحلیل نسخه غیرمشهور اثولوجیا و ارتباط آن با التلویحات سهروردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب قم.
چکیده
الهیات منسوب به ارسطو یا همان اثولوجیا دو نسخه متفاوت دارد: نسخه کوتاه‌تر و نسخه طولانی‌تر. نسخه کوتاه‌تر در شرق عالم اسلام به دست فیلسوفان رسیده و مسائلی فلسفی را برای آن‌ها به ارمغان آورده است، اما روایت طولانی‌تر اثولوجیا در غرب عالم اسلام شهرت داشته است. مسئله اصلی در این مقاله معرفی نسخه طولانی‌تر و پژوهش‌هایی است که تا به حال درباره آن انجام شده و نشان دادن این مطلب که با توجه به یکی از این پژوهش‌ها و تحقیق در کتاب التلویحات اللوحیّة و العرشیّة شیخ شهاب‌الدین سهروردی می‌توان ارتباطی میان روایت طولانی‌تر اثولوجیا و التلویحات یافت. روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و روش تحلیل داده‌ها توصیفی ـ تحلیلی است. نتیجه اجمالی که این مقاله به آن رسیده این است که تا به حال تحقیقات بسیار اندکی درباره روایت طولانی‌تر اثولوجیا انجام شده و با توجه به فقره‌ای که از کتاب روضة التعریف بالحب الشریف روایت شده و آنچه در التلویحات اللوحیّة و العرشیّة آمده می‌توان نشان داد که شیخ شهاب‌الدین سهروردی تحت تأثیر روایت طولانی‌تر اثولوجیا بوده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آقابزرگ تهرانى، محمدمحسن‏ (1403ق). الذریعة إلى تصانیف الشیعة، چاپ سوم، بیروت، دارالأضواء.
ابن‌الخطیب، لسان‎‌الدین (1970م). روضة التعریف بالحب الشریف، بیروت، الدار البیضاء.
ابن‏سینا، حسین‌بن عبدالله، (1371). المباحثات، توضیح و مقدمه محسن بیدارفر، قم، انتشارات بیدار.
اخوان‌الصفا، (1412 ق). رسائل إخوان الصفاء و خلان الوفاء، بیروت، الدار الإسلامیّة.
الهیات منسوب به ارسطو (اثولوجیا)، در افلوطین عند العرب (1955). تحقیق عبدالرحمن بدوی، مصر، مکتبة النهضة المصریة.
خراسانی، شرف‌الدین (1373). «اثولوجیا» در دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر سید کاظم موسوی بجنوردی، تهران، انتشارات دایرة‌المعاف بزرگ اسلامی.
سجستانی، ابویعقوب اسحاق‌بن احمد (1432). مقالید الملکوتیّة (المقالید)، تحقیق و تقدیم اسماعیل قربان حسین پوناوالا، تونس، دار الغرب الإسلامی.
سهروردی، شهاب‌الدین (1375). التلویحات اللوحیّة و العرشیّة در مجموعه مصنفات شیخ اشراق، ج 1، تصحیح هانری کربن و دیگران، چاپ دوم، تهران، مؤسسه مطالعات تحقیقات فرهنگی.
کندی، ابویعقوب (1950م). رسائل الکندی الفلسفیّة، مقدمه و تصحیح و تعلیق محمدهادی ابوریده، چاپ دوم، مصر، دارالفکر العربی.
ملاصدرا (1361). العرشیة، تصحیح غلامحسین آهنی، تهران، انتشارات مولی.
ملاصدرا (1981م). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة، چاپ سوم، بیروت، دار إحیاء التراث.
دوره 4، شماره 14 - شماره پیاپی 14
تابستان 1404
صفحه 121-144

  • تاریخ دریافت 01 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 20 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 21 مهر 1403