History of Islamic Philosophy

History of Islamic Philosophy

"Authenticating the Story of Al-Kindi and the Composition of the Treatise on the Contradictions of the Quran"

Document Type : Original Article

Authors
.
10.22034/hpi.2025.551048.1176
Abstract
نتیجه گیری

داستان و دیدگاه مشهوری که قائل است یعقوب کندی در پی تألیف رساله‌ای در اثبات تناقضات قرآن بوده است و سپس در مواجهه با امام حسن عسکری علیه السلام از تألیف آن منصرف گشته، فاقد پایه و اساس تاریخی معتبر است. بررسی منابع نشان می‌دهد که این داستان نه تنها در متون معتبر تاریخ‌نگاری مرتبط با حیات کندی غایب است، بلکه اندیشه او از انسجامی ثابت برخوردار بوده و منبعِ گزارش‌دهندۀ این استحالۀ فکری نیز فاقد اعتبار لازم است. بر این اساس، تحلیل‌های معاصری که بر مبنای این داستان، زندگی فکری کندی را به دو دوره مجزای «مخالفت با قرآن» و «فلسفه مبتنی بر هدایت» تقسیم کرده و مدعی تأیید مسلک فلسفی او از سوی امام هستند، کاملاً مخدوش و بی‌اساس است. افزون بر این، تبیین تاریخی انزوای کندی در عصر متوکل، نه معلول بازگشت از اندیشه‌ای قرآن‌ستیزانه، بلکه پیامد مستقیم گرایش‌های معتزلی او و تضاد آشکار خلیفه با این جریان فکری بوده است.

نکتۀ نهایی و کلیدی این تحقیق، معرفی یک منشأ احتمالی برای این خلط تاریخی است و آن وجود شخصیتی معاصر با کندی فیلسوف به نام «عبدالمسیح بن اسحاق کندی» است. او دقیقاً چنین رساله‌ای در تناقضات قرآن نگاشت و شواهد نشان می‌دهد که هیچ‌گاه از آن منصرف نشد و آن را به اتمام رساند. به نظر می‌رسد این تشابه اسمی، منشأ اصلی شکل‌گیری روایت مورد نقد در این مقاله بوده است.
Keywords

Subjects



Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 03 December 2025

  • Receive Date 04 October 2025
  • Revise Date 29 November 2025
  • Accept Date 30 November 2025