یکی از ارکان مهم حکمت متعالیه که نقشی بیبدیل در نظام فلسفی ملاصدرا دارد، حرکت جوهری است. بدون تردید حرکت جوهری تنها با فرض اصالت وجود امکان دارد و ماهیت به خودی خود پذیرای حرکت و نیز تشکیک نیست؛ از اینرو حکمای اسلامی تشکیک و به تبع آن حرکت در ماهیت را محال دانستهاند. لیکن به نظر میرسد این مسأله، کاملاً به تفسیر ما از اصالت وجود و اعتباریت ماهیت وابسته است؛ بدین معنی که اگر اعتباریت ماهیت به معنای «ذهنی بودن و عدم خارجیت» تلقی شود، آنگاه امکان تشکیک و حرکت در ماهیت وجود ندارد اما اگر مقصود از اعتباریت این باشد که «ماهیت تحقّق بالذّات نداشته و تحقّق بالعرض دارد» چنانکه دیدگاه مختار همین است؛ در این صورت هم تشکیک در ماهیت معنی دارد و هم حرکت در ماهیت اثبات پذیر خواهد بود. پژوهش پیش رو در صدد است تا با روش تحلیلی توصیفی و با تکیه بر مبانی صدرالمتألهین به «اثبات حرکت بالعرض در ماهیت» به تبع تفسیر خاص از اعتباریت بپردازد.
ضیایی,سجاد و سربخشی,محمد . (1404). تبیین و بررسی حرکت در ماهیت با تکیه بر مبانی صدرالمتألهین.. (e237325). تاریخ فلسفه اسلامی, (), e237325 doi: 10.22034/hpi.2025.547950.1170
MLA
ضیایی,سجاد , و سربخشی,محمد . "تبیین و بررسی حرکت در ماهیت با تکیه بر مبانی صدرالمتألهین." .e237325 , تاریخ فلسفه اسلامی, , , 1404, e237325. doi: 10.22034/hpi.2025.547950.1170
HARVARD
ضیایی سجاد, سربخشی محمد. (1404). 'تبیین و بررسی حرکت در ماهیت با تکیه بر مبانی صدرالمتألهین.', تاریخ فلسفه اسلامی, (), e237325. doi: 10.22034/hpi.2025.547950.1170
CHICAGO
سجاد ضیایی و محمد سربخشی, "تبیین و بررسی حرکت در ماهیت با تکیه بر مبانی صدرالمتألهین.," تاریخ فلسفه اسلامی, (1404): e237325, doi: 10.22034/hpi.2025.547950.1170
VANCOUVER
ضیایی سجاد, سربخشی محمد. تبیین و بررسی حرکت در ماهیت با تکیه بر مبانی صدرالمتألهین.. تاریخ فلسفه اسلامی, 1404; (): e237325. doi: 10.22034/hpi.2025.547950.1170
